Trong các tình huống khẩn cấp, việc sơ cứu đúng cách và kịp thời có thể tạo ra sự khác biệt giữa sự sống và cái chết. Một trong những tình huống nguy hiểm nhất là ngừng tim tuần hoàn – khi tim ngừng bơm máu, khiến máu không còn đưa oxy lên não và các cơ quan khác. Chỉ sau vài phút, não bộ bắt đầu tổn thương và người bệnh có nguy cơ tử vong nếu không được cấp cứu ngừng tim đúng cách.
Tuy nhiên, bạn không cần phải là bác sĩ mới có thể giúp đỡ người gặp nạn. Chỉ cần nắm vững một vài kỹ năng cơ bản, bạn hoàn toàn có thể giữ lại sự sống cho một người thân, đồng nghiệp hay thậm chí là người lạ. Hãy cùng Viện chăm sóc gia đình Diên Hồng hướng dẫn bạn cách cấp cứu ngừng tim tuần hoàn, với ngôn ngữ dễ hiểu và hướng dẫn cụ thể từng bước.
Ngừng tim tuần hoàn là gì? Tại sao lại nguy hiểm?
Ngừng tim tuần hoàn là tình trạng trái tim đột ngột ngừng co bóp, khiến máu không được bơm đến nuôi cơ thể, đặc biệt là não bộ – cơ quan quan trọng nhất, nhạy cảm nhất với việc thiếu oxy. Nếu không có máu đến, chỉ sau 4–6 phút, tế bào não bắt đầu chết và để lại tổn thương không thể phục hồi. Sau 10 phút, cơ hội cứu sống gần như bằng 0 nếu không được cấp cứu đúng cách.
Ngừng tim có thể xảy ra bất ngờ, không có dấu hiệu báo trước, hoặc có thể đi kèm một số triệu chứng như:
Đau tức ngực
Khó thở
Chóng mặt, hoa mắt
Da xanh xao, tím tái
Khi tim ngừng đập, bệnh nhân sẽ bất tỉnh, ngừng thở, không còn mạch đập. Tình huống này thường xảy ra do:
Cơn đau tim (nhồi máu cơ tim)
Rối loạn nhịp tim nghiêm trọng
Điện giật, ngạt nước
Đột quỵ hoặc chấn thương đầu nặng
Sốc phản vệ, phản ứng dị ứng nghiêm trọng
Việc đầu tiên: Nhận biết và gọi cấp cứu
Ngay khi phát hiện người có dấu hiệu bất tỉnh, không phản ứng khi gọi hoặc lay, hãy:
Gọi lớn hoặc lay nhẹ vai người bệnh: Nếu không có phản ứng, nghi ngờ ngừng tim tuần hoàn.
Quan sát thở: Nhìn ngực xem có nhấp nhô không, lắng nghe xem có tiếng thở hay không.
Sờ mạch cổ (mạch cảnh): Dùng 2 ngón tay sờ bên cổ gần yết hầu trong 5–10 giây.
Nếu người bệnh bất tỉnh, không thở, không có mạch, bạn cần ngay lập tức:
Gọi cấp cứu 115
Kêu gọi sự giúp đỡ xung quanh
Bắt đầu sơ cứu ngay lập tức, không chờ đợi.
Bước 1: Khai thông đường thở
Khi người ngừng tim, các cơ bắp – trong đó có cơ lưỡi – bị thả lỏng và có thể tụt xuống, chặn đường thở. Ngoài ra, người bệnh có thể sặc dịch, máu, hoặc dị vật. Việc đầu tiên bạn cần làm là kiểm tra và mở thông đường thở để đảm bảo không khí có thể vào phổi.
Cách thực hiện:
Đặt người bệnh nằm ngửa trên mặt phẳng cứng, đầu thẳng.
Mở miệng nhẹ nhàng, dùng đèn pin (nếu có) để quan sát trong miệng.
Nếu có dị vật, dùng ngón tay móc ra cẩn thận. Không đưa tay quá sâu nếu không nhìn thấy dị vật.
Dùng kỹ thuật ngửa đầu – nâng cằm (head-tilt, chin-lift):
Một tay đặt lên trán, ấn nhẹ để ngửa đầu ra sau.
Tay kia đặt dưới cằm, nhẹ nhàng nâng cằm lên.
Kỹ thuật này giúp mở khí quản, tránh lưỡi chặn đường thở.
Bước 2: Thổi ngạt (hô hấp nhân tạo)
Nếu người bệnh không còn thở, bạn cần cung cấp oxy tạm thời bằng cách thổi ngạt. Điều này rất quan trọng để giữ cho não và tim còn nhận được oxy trong thời gian đợi cấp cứu chuyên nghiệp.
Thực hiện thổi ngạt:
Giữ đầu người bệnh ở tư thế ngửa và cằm nâng lên.
Kẹp mũi lại bằng ngón cái và ngón trỏ.
Hít một hơi sâu, áp miệng bạn vào miệng người bệnh, thổi mạnh trong khoảng 1 giây.
Quan sát: nếu thấy lồng ngực người bệnh phồng lên, tức là không khí đã vào đúng.
Nhấc đầu ra để người bệnh thở ra, rồi lặp lại một lần nữa.
Lưu ý: Nếu không thể hoặc không muốn thổi miệng – miệng, bạn vẫn có thể chỉ ép tim ngoài lồng ngực, điều này vẫn rất có ích.
Bước 3: Ép tim ngoài lồng ngực
Ép tim giúp tạo áp lực cơ học để đẩy máu từ tim đến các cơ quan quan trọng, đặc biệt là não. Đây là bước quan trọng nhất trong hồi sinh tim phổi (CPR).
Hướng dẫn ép tim đúng kỹ thuật:
Xác định vị trí ép: Chính giữa ngực, giao điểm giữa hai đường nối núm vú.
Đặt gốc bàn tay lên vị trí đó, tay kia chồng lên, đan các ngón tay vào nhau.
Khuỷu tay duỗi thẳng, vai thẳng hàng với tay.
Ép mạnh và dứt khoát, sâu từ 5–6 cm. Sau mỗi lần ép, thả tay để ngực bật trở lại.
Tốc độ ép: 100–120 lần/phút (nhẩm theo nhịp bài “Stayin’ Alive” là đúng tốc độ).
Chu kỳ sơ cứu:
30 lần ép tim + 2 lần thổi ngạt = 1 chu kỳ.
Lặp lại liên tục cho đến khi người bệnh tỉnh lại, thở lại, hoặc đội cấp cứu đến.
Nếu không thực hiện thổi ngạt, hãy ép tim liên tục, không ngừng nghỉ.
Sau khi cấp cứu: Quan sát và hỗ trợ tiếp
Nếu người bệnh có dấu hiệu sống lại (thở lại, ho, cử động), hãy:
Ngừng ép tim, đặt họ nằm nghiêng để tránh sặc nếu nôn.
Tiếp tục quan sát, không rời xa.
Cung cấp thông tin đầy đủ cho nhân viên y tế khi họ đến.
Một số lưu ý quan trọng trong cấp cứu ngừng tim
Không hoảng sợ. Bất kỳ hành động sơ cứu nào đúng kỹ thuật cũng tốt hơn là không làm gì.
Không lãng phí thời gian chờ đợi người khác – hãy hành động.
Nếu có máy sốc tim ngoài tự động (AED), sử dụng theo hướng dẫn giọng nói của máy.
Sau mỗi tình huống cấp cứu, người sơ cứu có thể bị căng thẳng – đó là phản ứng bình thường. Hãy chia sẻ và nghỉ ngơi.
Kết luận
Ngừng tim tuần hoàn là tình trạng vô cùng nguy hiểm, nhưng cũng là một trong những tình huống có thể cứu sống nếu được xử lý kịp thời. Bạn không cần phải là chuyên gia để trở thành người hùng trong khoảnh khắc. Chỉ cần biết cách cấp cứu ngừng tim cơ bản, bạn có thể giúp một người giành lại sự sống ngay trong những phút đầu tiên quyết định.
Viện chăm sóc gia đình Diên Hồng cung cấp dịch vụ chăm sóc bệnh nhân tại nhà và bệnh viện chuyên nghiệp. Được đào tạo bài bản và có kiến thức sơ cứu cơ bản. Có thể hỗ trợ bệnh nhân trong những khoảng thời gian vàng. Mang đến sự an tâm đến từng thành viên của gia đình.
Hãy liên hệ với Viện Chăm Sóc Gia Đình Diên Hồng ngay hôm nay TẠI ĐÂY! để nhận sự hỗ trợ chuyên nghiệp!
Theo dõi thông tin trên Website và Facebook của Viện chăm sóc gia đình Diên Hồng để cập nhật thông tin nhé.
Hãy chia sẻ bài viết này để nhiều người cùng biết cách cứu người, vì bạn không bao giờ biết khi nào mình sẽ là người cần đến kỹ năng này – hoặc là người có thể cứu người khác
Không có bình luận nào